انتشارات PLOS One از رترکت بیش از 100 مقاله به دلیل دستکاری در Peer Review خبر داد. | داوران نباید با نویسندگان تعارض منافع داشته باشند | از داوری برای همکاران دانشگاهی خود به شدت پرهیز نمایید

یکی از روشهای دستکاری در Peer Review یا داوری در مجلات علمی معرفی یک داور جعلی برای داوری مقاله است. بدین معنی که در هنگام سابمیت ، نویسنده مسوول نام و ایمیل جعلی از یک داور شناخته شده را معرفی میکنند. (یعنی از هویت داورانی که در زمینه علمی خود مشهور هستند سواستفاده کرده و آنها را با ایمیل جعلی به مجله معرفی میکنند). 
متاسفانه این روش خاص معرفی داوران جعلی،  اولین بار در سال 2019 توسط یک گروه از ایرانیان در مجلات انتشارات Nature مورد سواستفاده قرار گرفته بود. موردی که به شدت به حیثیت علمی ایرانیان در دنیای علم لطمه وارد نمود. این در حالیست که در گزارش اخیر بیشترین موارد مشکل از پاکستان گزارش شده اند. در مورد اخیر، محققین پاکستانی اقدام به داوری برای نویسندگان دوست و همکار خود در یکی از مجلات معتبر علمی نموده بودند. در این مورد، با دو اصطلاح "حلقه های رانت داوری" و "تعارض منافع بیان نشده" مواجه میشویم.


انتشارات PLOS One از رترکت بیش از 100 مقاله به دلیل دستکاری در Peer Review  خبر داد

در توضیح این مورد اخیر موارد زیر برای آموزش اعضا محترم هیات تحریریه مجلات منعکس میشود:

  1. بدنبال گزارش یک فرد افشاگر، یک گروه از نویسندگان با بیش از 100 مقاله سابمیت شده در انتشارات PLOS one مورد سوظن قرار گرفتند.
  2. شیوه کار بدین صورت بود که آنها برای مدیریت داوری مقالات خود، هر بار تنهایکی از اسوشیت ادیتورهای خاص در آن مجله را پیشنهاد میکردند. در اصلاح جرم شناسی به این مدل داوری توسط یک گروه از ادیتورها یا داوران سفارش شده Peer Review Rings گفته میشود. یعنی حلقه ای از نویسندگان و داوران و ادیتورها که موجب دستکاری در داوری میشوند.
  3. پس از بررسی دقیق توسط کمیته اخلاق انتشارات PLOS ONE مشخص شد که اسوشیت ادیتور و داوران در این مقالات همگی دارای تعارض منافع بیان نشده و مخفی با نویسندگان بودند. Undisclosed Conflict of Interest . به عبارت دیگر این اسوشیت ادیتور و یا داوران همگی از دوستان و همکاران نویسندگان بوده اند که این منفعت خود را مخفی کرده بودند.
  4. پس از بررسی دقیق تر مشخص شد که نام یکی از نویسندگان در 40 مقاله مشترک بوده است.
  5. اغلب نویسندگان هم از کشور پاکستان بودند. 

 


تضاد منافع:

انتشارات بریفلندز ضمنا تکریم صددرصد به جایگاه قضاوتی داوران ارزشمند، این مطلب را صرفا با اهداف آموزشی و برای پیشگیری از رانت و فساد در داوری مجلات مطرح میکند.