چکاپ پنج‌دقیقه‌ای مجلهٔ شما: چگونه ربایش شاپا (ISSN) را در Crossref کشف کنیم؟

انتشارات بریفلندز در ادامهٔ مجموعهٔ ویدیوهای آموزشی خود برای سردبیران و اعضای هیئت تحریریهٔ مجلات، ویدیوی کوتاهی منتشر کرد که نشان می‌دهد چگونه می‌توان در کمتر از پنج دقیقه بررسی کرد که آیا شاپا (ISSN) یا شناسهٔ دیجیتال (DOI) مقالات یک مجله، بدون اطلاع سردبیر، با هویتی نادرست در پایگاه Crossref ثبت شده است یا نه.

ویدیو را در آپارات ببینید.

مشکل چیست؟

Crossref به دلیل تحریم‌ها نمی‌تواند از سازمان‌های مستقر در ایران عضو بپذیرد^۱؛ از این رو DOI مقالات بسیاری از مجلات ایرانی از طریق شرکت‌های واسطه ثبت می‌شود. در نمونهٔ واقعی‌ای که در این ویدیو بررسی شده، یک مجلهٔ علمی ایرانی علاوه بر رکورد اصلی خود، دو رکورد دیگر در Crossref دارد که به نام ناشرانی دیگر و با شاپاهایی ثبت شده‌اند که به آن مجله تعلق ندارند؛ یکی از این شاپاها در پورتال جهانی ISSN به یک روزنامه تعلق دارد. برای حفظ حریم مجله، نام و شناسه‌های آن در ویدیو محو شده است.

چهار گام بررسی

1. فهرست عناوین Crossref: نام مجله را در Crossref Title List^۲ جست‌وجو کنید. اگر بیش از یک ردیف دیدید، یا نام ناشری که نمی‌شناسید، این یک هشدار جدی است.
2. پورتال ISSN: شاپای هر رکورد را در portal.issn.org وارد کنید و ببینید به نام کدام نشریه و کدام کشور ثبت شده است^۳.
3. متادیتای DOI: DOI یکی از مقاله‌های اخیر مجله را در search.crossref.org جست‌وجو کنید و ناشر و شاپای ثبت‌شده را با شناسنامهٔ مجله مقایسه کنید.
4. لینک DOI: روی لینک doi.org مقاله کلیک کنید. اگر پیام خطا دیدید و مقاله باز نشد، شناسه مشکل دارد. در نمونهٔ این ویدیو، DOI کار می‌کند و به سایت خود مجله می‌رسد؛ خطر اصلی، هویت نادرستی است که مجله در پایگاه‌های جهانی پیدا کرده است.

اگر مشکلی پیدا کردید

• از شرکت واسطهٔ ثبت DOI، به‌صورت کتبی بپرسید با چه حساب و با چه شاپایی مقالات مجله را ثبت کرده است.
• اصلاح رکورد عنوان مجله را از Crossref درخواست کنید.
• موضوع را به مرکز ملی ISSN (سازمان اسناد و کتابخانهٔ ملی ایران) گزارش کنید.
• تصویر صفحه‌ها و مکاتبات را به‌عنوان مستندات نگه دارید.

بررسی رایگان

کارشناسان بریفلندز آماده‌اند وضعیت DOI و ISSN مجلهٔ شما را به‌صورت رایگان بررسی کنند. سؤال خود را از طریق ثبت تیکت در سامانهٔ پشتیبانی بریفلندز مطرح کنید.

منابع

1. Crossref. Sanctions compliance [Internet]. Crossref; [cited 2026 Nov 8]. Available from: https://www.crossref.org/operations-and-sustainability/membership-operations/sanctions/
2. Crossref. Title list [Internet]. Crossref; [cited 2026 Nov 8]. Available from: https://www.crossref.org/titleList/
3. ISSN International Centre. ISSN Portal [Internet]. Paris: ISSN International Centre; [cited 2026 Nov 8]. Available from: https://portal.issn.org/